Stadsdichter Wageningen

Lees hier van onze stadsdichter Martijn Adelmund.

De bestuurder is verloren

Soms verdient de stad een
dichter aan het roer
die woorden spreekt
die niet goed gewogen
maar gekozen zijn
gesprekken voert gevuld
met vragen voor antwoorden
vandaag geen plaats
deze leider luistert liever
dan hij praat.

Wandelend door het stadhuis
zoekend wat onzichtbaar blijft
kijkend naar wat ontbreekt
welke woorden weggelaten
wie kiezen kan mag zwijgen.

Vragen, stellingen
meningen, maren
afspraken rollen over elkaar
tot aan de grenzen van de stad
geen limiet aan alle wensen
aan bepaalde dingen
kun je niet voorbij
zelfs niet voor een dag.

De lichtheid van ons groene hart
de zorg van de kunst
de macht van de taal
dat boosheid wegebt nog voor het dondert
geen storm vandaag
in het stadhuis.

Een feest van medeleven
in de straten dans en bulderlach
comfortabel in het zadel
bestuurder voor een dag
zo leidt hij rond, spreek hij aan
 
kijkt
en houdt zijn speech
in het startpunt van de stad
knipt onzichtbare lintjes deskundig door
als een navelstreng

een bestuurder is geboren
en daarmee direct verloren.


Lara de Brito
Stadsdichter

Geschreven op 26 januari 2017 toen ze stadsdichter was voor een dag op Nationale Gedichtendag 2017
 

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Doe geen kwaad

Wij stad van vrijheid
waar de Wereld staat
en 160 volken vreedzaam wonen
wij zeggen doe geen kwaad

Leg het bitter van u af, door crisis
angst en haat
laat het spel toch aan de kinderen
onthoud het doe geen kwaad

Het is de oudste van alle wetten
die wordt van kracht als alles faalt
de rest is immers bijzaak
wij zeggen doe geen kwaad

Voorbij zijn slapeloze nachten
de actie is geslaagd
er bestaat dus toch gerechtigheid
wij zeggen doe geen kwaad

Martijn Adelmund, stadsdichter van Wageningen, 8 april 2016

---------------------------------------------------------------------------------------------

Woon niet in uw huis

Woon niet in uw huis, maar in de wereld
uw wijk, de mensen om u heen
doe gek en zet de tafel
eens op straat
wie weet
wie er komen zal
wie weet wat u eet

Woon toch niet alleen
maar in de bomen
de buurman
de duizend stenen van de straat
of in de liefdevolle handen die
mijn oude moeder wassen

Woon in de school waar u luizen pluist
het buurthuis, de winkel op de hoek
wie weet
krijgt u koffie
misschien zelfs wel een koekje

Woon niet in uw huis, maar in de kroeg
of in de kale muren van de binnenstad
of op dat vervloekte zebrapad
u kiest waar u wonen wilt
de wereld is uw thuis

Martijn Adelmund
Stadsdichter van Wageningen
Geschreven ter gelegenheid van de nieuwe naam van “Wij Wageningen”, het wijkgericht werken in Wageningen, 17 februari 2016

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Repareer uw jas

Als onze stad een jas zou zijn
zoals een dichter ooit beweerde
wie zou er dan te koop mee lopen
welke dames welke heren
droegen dan dit kledingstuk
alsof ze hem zelf hadden gemaakt

Wie zou er dan zijn warmte voelen
wie zou er zonder naakt
en koud door ’t leven gaan
omdat de jas hem bijstand biedt
wie zou die jas dan wassen
wie onderhield hem en wie niet

Als onze stad een jas zou zijn
zoals een dichter ooit beweerde
en als iedereen te druk zou zijn
om die jas te repareren
hoe lang zou hij nog warmhouden
als niemand er iets aan deed

En als we dan geen geld hadden
wie zou dan onze kreten
nog werkelijk willen aanhoren
op wie konden we vertrouwen
zou niet iedereen dan zeggen
had uw jas toch onderhouden


Martijn Adelmund, stadsdichter van Wageningen 
Ter gelegenheid van de eerste bijeenkomst voor het traject Samen Wageningen, november 2015

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Welkom thuis

Welkom
geef de deuren een klopje
de klinken een hand fluister
in de lang verlaten gang: welkom
alles zelfs het voorbijgaan
ging voorbij
we zijn weer thuis.

Wat te gebeuren stond gebeurde
een keur aan volk trok hier langs
kinderen in uw ogen
in de kleuren van de
regenboog.

De dichter had gelijk
het huis van een oudere
heeft veel kamers
zet ze open het is tijd
want thuis is toch weer thuis.

Thuis is thuis in alle talen
zelfs in die van u
woorden ja ook deze
doen er echt niet toe
dit is geen plek
maar een gevoel
Thuis.

Door stadsdichter Martijn Adelmund, geschreven ter gelegenheid van de opening van het initiatief Thuis, de huiskamer van Wageningen, op de plek van ouderencentrum De Wielewaag, 3 oktober 2015. Het gedicht verwijst naar de woorden die stadsdichter Laurens van der Zee eerder schreef bij het sluiten van het centrum in 2014: http://www.cultuurinwageningen.nl/vaarwel-huis-welkom-huizen
 

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

2e Divisie

Het is vandaag geen mooie dag.
De grasmat ligt er prachtig bij. We zijn hier nu bijeengekomen voor de klassieker FC Wageningen tegen SV Veendam. Het stadion is volgepakt, men staat zelfs op de trappen, overwoekerd als ze zijn door mos en plantjes hier en daar. Er staat nulnul op het scorebord en de geur van vette worst is lang vervlogen. De spelers blijven thuis vandaag. Ze hebben vaak een andere baan en als ze toch nog voetballen dan is dat bij een andere club, eentje die bestaat, want dat is toch wel handiger.
De hooligans spreken er schande van.
Ik had graag met geen fles, iemand op het hoofd geslagen, ja het is wel van een club die niet bestaat maar dat hindert niet. Het gaat om de gedachte. Nee vandaag is écht geen mooie dag in voetballand.

Ter gelegenheid van het aflassen van de tweede speeldag van de 2e Divisie, op 10 juni 2014.

 

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

De dromers 05-05-2015

Hallo Wageningen,

Voor we zo naar Kraantje Pappie gaan wil ik even aandacht voor het volgende. Dit jaar, deze dag, is het 70 jaar geleden dat ons land bevrijd werd. Dat herdenken we, en we eren ook de veteranen die hebben gevochten voor onze vrijheid. Maar vrijheid is meer dan een eind maken aan bezetting. Vlak na de oorlog betekende vrijheid een toekomst vol mogelijkheden, dromen die werkelijkheid konden worden. De dromers van toen zijn de ouderen van nu. Wie 18 was vlak na de oorlog is nu 88. En wie 88 is, vindt alles wat we hier onder de kerk doen pokkeherrie. Daarom vraag ik nu een moment van rust. En voor in die rust schreef ik een bevrijdingsgedicht. Het heet ‘de dromers’. De dromers   Het schittert in de uiterwaard het waait langs de rivier. Vada ligt verlaten klagend, want kapotgeschoten

 

De dromers
 
Het schittert in de uiterwaard
het waait langs de rivier.
Vada ligt verlaten
klagend, want kapotgeschoten

haar bewoners zijn met boten
elders heen gegaan
waar staal en bloed en heldenmoed
slechts dromen zijn in duisternis
waar gras groeit in de Gerdesstraat
en vogels fluiten op het plein.

Vrijheid is opnieuw beginnen
je gaat naar huis
je pakt je spullen
begint vooraan
gelijk het water komt
en meestal ook weer gaat.

Zo is in deze lege stad
droom en daad bij woord gevoegd
gezwoegd een mensenleven lang
tot uitgeteld met plastic knieën
en pinnen in hun heup
niet de stad maar zij van binnen
leeg zijn, uitgedoofd

Nu liggen kransen op het plein
alsof de vrijheid overleden is
er is bier
een popconcert
er is verdomme zelfs een dichter.
En de vogels zingen echt niet meer
vooral niet in de Gerdesstraat
waar beginnen vaak geen optie is
en ouderdom regeert.

De dromers van toen
vertrekken voor de laatste keer
met de boot naar nimmermeer
en nemen zorgen met zich mee.

en we feesten, en we praten
en de wind waait op het plein.


(Martijn Adelmund, 2015)


Geschreven ter ere van 70 jaar bevrijding in opdracht van Comité 4/5 mei Wageningen, opgedragen aan de ouderen, voorgedragen op het marktplein, tijdens het Bevrijdingsfestival.

 

The Dreamers

 

Floodplains glisten
wind blows along the riverbank              

Poor Vada is abandoned
beaten, shot to pieces
its inhabitants departed
by boat to somewhere else
where gore and grit and fearlessness
are but dreams in the dark
where the grass grows in the Gerdesstraat
and birds sing on the square.


Freedom means starting over
you go home
pack your bags
begin again
like the water that rises                 
and recedes.                                                            


And so dreams and stubborn facts
are put to words in this old town
a lifetime of toil and strife
until written off with plastic knees
and hearts that beat with pacemakers
it’s not the city but they
who are empty inside.                                            


Now there are wreaths on the square
as though freedom were mourned
there is beer
a pop concert and
even a bloody poet.


And the birds are awfully quiet
especially in the Gerdesstraat
where starting out is not an option
and old age Proliferates


Yesterday’s dreamers
set sail for distant shores
taking their cares with them
on the boat to nevermore.  
                            
and we party, and we chat
and wind blows over the square.

 

(Martijn Adelmund, 2015)

 

In honour of the 70th anniversary of liberation, dedicated to the elderly, performed on the market square during the Liberation Day celebrations. Translation: Michele Hutchinson

 ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Twaalf kandidaten streden donderdag 29 januari om wie zich de komende drie jaar stadsdichter van Wageningen mag noemen. Martijn Adelmund werd door de jury als de beste uitgekozen. Lees meer...

Ongeveer vijf keer per jaar maakt hij een gedicht - of andersoortige poëtische uiting - over een actuele gebeurtenis in de stad die onder andere op deze website, die van de gemeente en Cultuur in Wageningen zijn te lezen, te beluisteren of te bekijken. 

Hieronder het gedicht van de nieuwe stadsdichter dat hij voordroeg.

Stadsgedicht

Ik wil schrijven aan de Rijn
in een huis van stenen die in die rivier gebakken zijn
alsof mijn woorden zo uit onze stadse klei getrokken 
in ruwe brokken daar ontstaan
door mij fijntjes gepolijst.

Dat ik voordraag wat ik eerder schreef
zo vlak na het eten, niet ver van mijn huis
waar ik daarstraks de oprit op reed
dat ik sprekend mijn drukte tot kalmte kneed
dat is wat ik wil.

Deze plek, deze stad
waar nog echo’s van mijn vrienden klinken
waar paarden, waar zwemmen in het gat
en vuurtjes in de uiterwaarden
doven in de klaterregen.

Hier is waar ik pas.

Straks fietsend door het donker 
in de stemming van zoëven
met de geesten die ik in de uiterwaard vermoed
fluisteren mij enkel nog de woorden toe 
die ik zojuist ontgon

Zoeken/Mijn menu
Catalogus bblthk
Zoeken
Catalogus alle bronnen
Zoeken
Deze website

Zoeken
Kalender
juni
zo ma di wo do vr za
    010203
04050607080910
11121314151617
18192021222324
252627282930